Heftruck rijden onder de 18: wat mag een vakantiekracht of stagiair?

Elke zomer komt dezelfde vraag: mag de vakantiekracht van 16 op de heftruck? Het korte antwoord: onder de 16 niet, en met 16 of 17 alleen als het werk zo is georganiseerd dat het gebrek aan ervaring geen gevaar oplevert. Een minimumleeftijd voor een heftruckcertificaat bestaat niet. De regels zitten in het Arbobesluit en hangen aan de leeftijd van de werknemer, niet aan een pasje.

Er bestaat geen heftruckrijbewijs

Voor werk op het eigen terrein vraagt de wet geen rijbewijs maar specifieke deskundigheid: mobiele arbeidsmiddelen met eigen aandrijving worden bediend door werknemers die daarvoor deskundig zijn (Arbobesluit artikel 7.17c). Een certificaat is het gebruikelijke bewijs van die deskundigheid, maar geen wettelijke voorwaarde op zich. Wat de wet wél vraagt en hoe u dat aantoont, staat in is een heftruckcertificaat verplicht.

Voor jongeren komen daar extra regels bij. Die gelden voor iedereen onder de 18 die onder uw gezag werkt.

Tot en met 15 jaar: geen heftruck

Kinderen tot en met 12 jaar mogen niet werken. Van 13 tot en met 15 jaar mag het wel, maar alleen licht, niet-industrieel werk. De Nederlandse Arbeidsinspectie noemt als voorbeelden schoonmaken, oppassen, vakkenvullen en bollenpellen. Een heftruck besturen valt daar niet onder. Een 15-jarige scholier die in de zomer meehelpt in het magazijn, kan dus best pallets helpen sorteren, maar zit niet op de truck.

16 en 17 jaar: mag, onder voorwaarden

Jongeren van 16 en 17 mogen volgens de Arbeidsinspectie allerlei soorten werk doen, zolang het niet gevaarlijk of schadelijk voor de gezondheid is. Heftruckwerk kan, als twee dingen geregeld zijn:

• De risico-inventarisatie kijkt apart naar jongeren (Arbobesluit artikel 1.36): naar het gebrek aan werkervaring, het minder goed kunnen inschatten van gevaren, de keuze en het gebruik van arbeidsmiddelen en de voorlichting die een jongere krijgt.
• Er is adequaat deskundig toezicht (artikel 1.37). Hoeveel toezicht, volgt uit die risico-inventarisatie. Brengt het werk specifieke gevaren mee, dan mag een jongere het alleen doen als het toezicht zo is georganiseerd dat die gevaren worden voorkomen. Lukt dat niet, dan mag de jongere dat werk niet doen.

Toezicht betekent in de praktijk: een ervaren collega in de buurt die ziet wat er gebeurt en kan ingrijpen, niet een leidinggevende die telefonisch bereikbaar is.

Twee harde grenzen: lawaai en trillingen

Het Arbobesluit kent voor jongeren twee verboden die bij heftruckwerk direct meespelen (artikel 6.27). Een jongere mag niet werken op een plek waar de dagelijkse blootstelling aan lawaai 85 dB(A) of hoger is, of de piekgeluidsdruk 140 Pa of hoger. En een jongere mag niet worden blootgesteld aan schadelijke trillingen.

De elektrische truck zelf is zelden het probleem: voor de 16 en 20BE-X geeft Hyundai 63 dB(A) aan het oor van de bestuurder. Het probleem zit in de omgeving: een hal met compressoren, zaagmachines of een sorteerlijn kan de grens wel halen. Trillingen ontstaan vooral buiten, op klinkers, drempels en gaten in het asfalt, met massieve banden en een harde stoel. Hoe u dat meet en beperkt, staat in trillingen op de heftruck en hoeveel geluid maakt een elektrische heftruck.

Wat u regelt vóór de eerste dienst

1. Vul de risico-inventarisatie aan met het werk dat de jongere gaat doen, en leg vast welke taken wel en niet mogen.
2. Wijs een begeleider aan die ervaren is op deze truck en tijdens de dienst in de buurt werkt.
3. Geef instructie op déze truck en dít terrein, en leg vast wie die heeft gegeven en wanneer.
4. Begin eenvoudig: horizontaal transport op een vlakke vloer, niet meteen vrachtwagens laden of hoog stapelen.
5. Stel de rijsnelheid lager in als de truck dat toelaat; zie hoe hard mag een heftruck rijden.
6. Houd de jongere weg van lawaaiige plekken en van buitenwerk op slechte ondergrond.

De dagelijkse controle vóór elke dienst is een goede eerste les; de punten staan in de checklist voor de dagelijkse controle.

Stagiairs en uitzendkrachten

De regels hangen aan de leeftijd en het werk, niet aan het soort contract. Een 17-jarige stagiair of uitzendkracht op uw vloer valt onder dezelfde voorwaarden als een eigen werknemer van die leeftijd. De uitzondering voor leerlingen geldt alleen binnen de school zelf (artikel 1.39). Gaat het mis, dan geldt bovendien de meldplicht voor iedereen die onder uw gezag werkt; zie ongeval met de heftruck.

En de openbare weg?

Zodra de truck tussen twee panden over de openbare weg rijdt, gelden de regels voor kenteken en rijbewijs. Die staan in de heftruck op de openbare weg. Laat een jongere daar niet zonder meer mee beginnen.