Hoeveel geluid maakt een elektrische heftruck? De dB(A)-waarden en wat ze betekenen

Dat een elektrische heftruck stiller is dan een diesel hoeft u niemand te vertellen. Maar "stil" is geen getal, en zodra u er een nodig heeft — voor een risico-inventarisatie, een geluidsmeting op de werkvloer of een klacht van de buren — blijkt de brochure ineens vaag. Dit artikel geeft de waarden die er wél zijn, legt uit waar ze vandaan komen, en zegt eerlijk waar de fabrikant er geen publiceert.

Waar het getal op het typeblad vandaan komt

Regel 10.7 van het VDI 2198-typeblad geeft het geluidsniveau aan het oor van de bestuurder, gemeten volgens EN 12053. Dat is een genormeerde meting in een vaste cyclus van rijden, heffen en dalen — niet uw hal, niet uw vloer en niet uw last.

Dat onderscheid is belangrijk. Het typebladgetal zegt iets over de machine. Wat uw chauffeur een dienst lang hoort, wordt ook bepaald door de vloer (klinkers klinken anders dan gepolijst beton), door de achteruitrijsignalering, door andere machines in de hal en door de hal zelf.

De gemeten waarden in het Hyundai-programma

Voor de high-voltage B-X-serie publiceert Hyundai het geluidsniveau aan het oor op het typeblad:

• 40 tot 55B-X (4 tot 5,5 ton, 309 V): 74,5 dB(A)
• 60 tot 90B-X en 80B-XL (6 tot 9 ton, 348 V): 63,5 dB(A)
• 100 tot 130B-X (10 tot 13 ton, 618 V): 68,3 dB(A)

Twee dingen vallen op. Ten eerste dat de zwaardere 6- tot 9-tonners lager uitkomen dan de 4- tot 5,5-tonners: het verschil tussen series is groter dan het verschil tussen gewichtsklassen, dus leid het geluid nooit af uit de capaciteit. Ten tweede: voor de 48V- en 80V-series (BE-X, B-9, B-9U, BH-9, BT-9U) staat op het typeblad geen dB-waarde. De brochure noemt ze "geluidsarm", en dat kloppen wij niet op met een getal dat er niet is. Heeft u het nodig, dan meten wij het bij een demo op uw eigen vloer — dat is bovendien de enige meting die iets zegt over uw situatie.

Waar u die waarden tegen afzet: de Arbo-actiewaarden

Het Arbeidsomstandighedenbesluit werkt met dagelijkse blootstelling over een dienst, niet met het getal van één machine. De drempels:

• 80 dB(A) — onderste actiewaarde: u stelt gehoorbescherming beschikbaar en geeft voorlichting.
• 85 dB(A) — bovenste actiewaarde: gehoorbescherming is verplicht en u maakt een plan om het geluid aan de bron te verlagen.
• 87 dB(A) — grenswaarde, gemeten mét de demping van de gehoorbescherming; daarboven mag niet gewerkt worden.

Een truck op 63,5 of 74,5 dB(A) blijft daar op zichzelf ruim onder. Maar de dagelijkse blootstelling telt alles op: de truck, de achteruitrijsignalering, de andere machines. Een elektrische truck haalt de motor weg, niet de rest.

Wat er dan nog wél geluid maakt

• Achteruitrijsignalering. Bij elektrische trucks vaak de grootste bron, juist omdat de rest stil is. Er bestaan varianten met breedbandgeluid ("ruisers") die minder ver dragen en minder irriteren dan een pieptoon; dat is een optie die u bij de bestelling meeneemt.
• Banden op de vloer. Massieve banden op klinkers of een voegenvloer klinken hard. Non-marking of zachtere compounds schelen, net als de vloer zelf.
• Hydrauliek. Bij oudere trucks draait de pomp continu mee; bij de nieuwere series alleen als er geheven wordt — het verschil tussen "altijd een zoem" en stilte als de mast stilstaat.
• De hal. Harde wanden en een hoog dak geven nagalm. Dat staat op geen enkel typeblad en het bepaalt veel.

Wanneer geluid een koopcriterium is

In een productiehal waar mensen acht uur staan, in een verwerkingsruimte naast een kantoor, bij nachtwerk in een woonwijk, of gewoon omdat u een RI&E moet onderbouwen. In die gevallen: vraag regel 10.7 op waar hij bestaat, laat de truck bij een demo op uw eigen vloer meten, en kijk apart naar de signalering — dat is vaak de goedkoopste winst.

Wat elektrisch heffen verder betekent voor de werkomgeving staat in voordelen en nadelen van een elektrische heftruck; wat de cabine en de stoel doen voor de chauffeur in cabine en ergonomie.