Ongeval met de heftruck: melden, onderzoeken en opnieuw keuren

De Nederlandse Arbeidsinspectie onderzocht tussen 2020 en 2025 309 arbeidsongevallen door een aanrijding met een heftruck: gemiddeld een ernstig ongeval per week. Daar komen vallende lasten en gekantelde trucks nog bij. Gebeurt het in uw bedrijf, dan moet er in korte tijd veel goed gaan: hulp, melden, vastleggen en de truck pas weer inzetten als vaststaat dat hij veilig is. Dit is de volgorde.

De eerste minuten

• Hulp gaat voor. Bel 112 bij ernstig letsel en laat de bedrijfshulpverlening haar werk doen.
• Zet de truck stil en beveilig hem tegen wegrijden. Laat een geheven last alleen zakken als dat veilig kan en nodig is voor de hulp.
• Verander verder niets aan de plek. Maak foto's van de positie van de truck, de last, de vorken, de vloer en het zicht vanaf de stoel, vóórdat er wordt opgeruimd.
• Noteer getuigen en de urenstand op het display.

Wanneer u moet melden

De meldplicht staat in artikel 9 van de Arbeidsomstandighedenwet. De werkgever meldt een arbeidsongeval dat leidt tot de dood, blijvend letsel of een ziekenhuisopname direct aan de Nederlandse Arbeidsinspectie. Dat kan via 0800 51 51 (gratis) of het online meldformulier. Bij een dodelijk ongeval belt u direct; de inspectie is daarvoor dag en nacht bereikbaar.

Twee begrippen worden vaak te krap uitgelegd:

• Ziekenhuisopname is een opname ter observatie of behandeling, ook als die maar een paar uur duurt, zoals een korte dagopname voor een operatie. Alleen een eenvoudige wondbehandeling op de spoedeisende hulp telt niet mee.
• Blijvend letsel is letsel dat niet meer volledig geneest, waarbij klachten of beperkingen blijven bestaan.

De meldplicht geldt ook voor uitzendkrachten en zzp'ers die onder uw gezag werken. Daarnaast houdt u een lijst bij van de gemelde ongevallen en van ongevallen die tot meer dan drie werkdagen verzuim hebben geleid, met aard en datum (artikel 9, tweede lid). Niet of te laat melden kan een forse boete opleveren.

Wat de inspecteur wil zien

Een meldingsplichtig ongeval wordt door een inspecteur onderzocht. In de kern gaat het om drie vragen, en voor elk daarvan heeft u papier nodig:

• Was de truck gekeurd? Het keuringsrapport hoort op de arbeidsplaats aanwezig te zijn (Arbobesluit artikel 7.4a, zesde lid). Zie onderhoud en VA-keuring.
• Was de chauffeur deskundig? Opleiding, instructie op deze truck en wie dat heeft vastgelegd; zie is een heftruckcertificaat verplicht.
• Was het werk veilig georganiseerd? Verkeersregels waar heftrucks en voetgangers samenkomen, en de risico-inventarisatie; zie magazijninrichting en heftruckroutes.

Een ingevulde dagelijkse controlelijst laat zien dat de truck vóór de dienst in orde was. Dat is vaak het eenvoudigste bewijs dat er is.

De truck: eerst opnieuw keuren

Ook als er niemand gewond is, verandert een ongeval iets aan de truck. Artikel 7.4a van het Arbobesluit noemt een ongeval met het arbeidsmiddel uitdrukkelijk als uitzonderlijke gebeurtenis waarna het opnieuw gekeurd en zo nodig beproefd moet worden. Na een aanrijding, een gevallen last of een kanteling gaat de truck dus niet terug de vloer op voordat een deskundige hem heeft nagelopen.

Waar wordt dan naar gekeken? Naar de mast en de kettingen, de vorken op scheuren en vervorming (zie vorken keuren), de hefcilinders, het beschermdak als er een last op is gevallen, de besturing en de remmen. Neem hiervoor contact op met de Hyundai-dealer bij u in de regio; die legt de keuring vast in hetzelfde rapport als de jaarlijkse VA-keuring.

De risico-inventarisatie bijwerken

Een ongeval is precies de opgedane ervaring waarvoor de wet een herziening van de risico-inventarisatie en -evaluatie vraagt (Arbowet artikel 5, vierde lid). Leg vast wat er gebeurde, waarom de bestaande maatregelen het niet voorkwamen en wat er verandert, met een termijn in het plan van aanpak. Neem bijna-ongevallen mee: wie een aanrijding net niet ziet gebeuren, krijgt de waarschuwing gratis.

De verzekering

Meld schade aan de truck, aan het pand of aan derden ook bij de verzekeraar, met de foto's van het eerste uur. Een heftruck moet WA-verzekerd zijn, ook op eigen terrein. Wat er verder gedekt moet zijn, staat in heftruck verzekeren.

Herhaling voorkomen

De Arbeidsinspectie concludeerde uit die 309 aanrijdingen dat het vrijwel nooit om een technisch defect gaat, maar om een bestuurder en een slachtoffer die elkaar niet tijdig opmerken. De maatregelen die het meest opleveren, gaan daarom over ruimte en zicht:

• gescheiden looproutes en vaste oversteekplaatsen;
• een snelheidsbegrenzing die past bij de ruimte; zie hoe hard mag een heftruck rijden;
• zichtbaarheid: een Blue Spot of rode zonelijnen rond de truck, en camera's waar het zicht beperkt is;
• de gordel, ook bij korte ritten. Bij een kanteling is wegspringen het gevaarlijkst.

Het complete rijtje staat in veilig werken met een elektrische heftruck.

De chauffeur

Vergeet de bestuurder niet. Wie bij een ongeval achter het stuur zat, is vaak zelf aangeslagen, ook als die niets te verwijten valt. Laat de chauffeur niet dezelfde dienst gewoon doorwerken, bied een gesprek aan en betrek zo nodig de bedrijfsarts. Pas daarna is het moment om samen naar de oorzaak te kijken.

De volgorde op een rij