Hoeveel ton heftruck heeft u nodig? Capaciteit berekenen in vijf stappen

"Hoeveel ton heb ik nodig?" wordt meestal beantwoord met het gewicht van het zwaarste product, afgerond naar boven. Dat gaat twee keer mis. De nominale capaciteit van een heftruck geldt alleen bij een vastgelegd lastzwaartepunt, bij de standaardmast en zonder aanbouwdeel; in de praktijk heft de truck minder. En wie daarom maar een klasse zwaarder koopt, betaalt in breedte, draaicirkel, asdruk en prijs. In vijf stappen rekent u uit welke klasse echt past.

Stap 1: bepaal de zwaarste last, inclusief pallet

Begin niet bij het gemiddelde maar bij het zwaarste wat u ooit opneemt: de volle pallet van het zwaarste artikel, de machine die één keer per jaar binnenkomt, de container met retouren. Tel de pallet en de verpakking erbij. Een EUR-pallet van 1.200 × 800 mm weegt zelf circa 25 kg; bij een zware stapel verwaarloosbaar, bij een last dicht bij de grens niet. Weeg bij twijfel een echte pallet in plaats van te rekenen vanaf de productspecificatie, want folie, tussenlagen en een natte pallet tellen mee.

Stap 2: bepaal het lastzwaartepunt

De capaciteit in de modelnaam geldt bij één lastzwaartepunt: de afstand van de vorkrug tot het zwaartepunt van de last. Bij de Hyundai-modellen van 1,5 tot 3,5 ton is dat 500 mm, bij de meeste B-X-modellen van 4 tot 18 ton 600 mm; de 55B-X is op 500 mm opgegeven en de 80B-XL op 900 mm. Een 20BE-X heft dus 2.000 kg zolang het zwaartepunt op 500 mm ligt.

Nu de pallet. Neemt u een EUR-pallet op aan de korte kant, dan steekt hij 1.200 mm diep over de vorken en ligt het zwaartepunt van een gelijkmatig beladen pallet op 600 mm. Dat is 100 mm verder dan de opgave, en de truck heft dan minder dan 2.000 kg. Hoeveel minder, staat in het capaciteitsdiagram op de truck; het Arbobesluit (artikel 7.18) eist dat de toegelaten bedrijfslast voor elke gebruikelijke configuratie bij de bedieningsplaats leesbaar is. Neemt u dezelfde pallet aan de lange kant op, dan ligt het zwaartepunt op 400 mm en heft u de volle capaciteit, maar dan is de last 1.200 mm breed in het gangpad.

Let extra op bij lange of ongelijk beladen lasten: een bundel buizen, een machine met de motor aan één kant, een kist die niet tegen de vorkrug staat. Het zwaartepunt ligt dan verder naar voren dan de helft van de diepte.

Stap 3: hefhoogte en mast

De tweede voorwaarde bij de nominale capaciteit is de standaardmast. Hoe hoger de vorken, hoe kleiner de last die de truck veilig kan dragen; die restcapaciteit op hoogte staat in hetzelfde diagram. Een hogere mast, zeker een triplexmast met vrije hef, is bovendien zwaarder en verschuift het zwaartepunt van de truck zelf. Bepaal daarom niet alleen uw zwaarste last, maar ook de zwaarste last die u op de hoogste stellinglaag zet. Vaak gaan de lichte artikelen naar boven en blijven de zware onderin; dan hoeft de truck de zwaarste last niet op volle hoogte te kunnen. Welke mast daarbij past, leest u in hefhoogte en mast kiezen.

Stap 4: aanbouwdelen

Een sideshift, een klem of een rotator trekt op twee manieren capaciteit af: het aanbouwdeel heeft eigen gewicht, en het schuift de last naar voren omdat het tussen vorkrug en last zit. Een sideshift kost weinig, een papierrolklem of balenklem veel. De leverancier van het aanbouwdeel rekent de restcapaciteit per combinatie uit en het resultaat hoort op een extra capaciteitsplaatje op de truck. Reken dus met de capaciteit mét aanbouwdeel, niet met de modelnaam. Een overzicht van wat er mogelijk is, staat op aanbouwwerktuigen voor uw heftruck.

Stap 5: marge en groei

Koop niet op de grens. Een oneffen vloer, een pallet die niet helemaal tegen de vorkrug staat, remmen met de last omhoog: elk van die situaties vraagt reserve, en banden en mast slijten niet in uw voordeel. Twee kanttekeningen voor de toekomst:

• Twee pallets tegelijk. Wie twee pallets achter elkaar op lange vorken opneemt, verdubbelt niet alleen het gewicht maar verschuift het zwaartepunt naar 800 tot 1.200 mm, afhankelijk van hoe de pallets liggen. Dat is een andere klasse truck, met andere vorken en een eigen diagram.
• Toekomstige producten. Zwaardere verpakkingen, grotere batches, een nieuwe productgroep: wat u over drie jaar heft, bepaalt de klasse van nu. Weet u het niet, kies dan de klasse die één stap boven de huidige zwaarste last zit, en niet twee.

Van zwaarste last naar klasse

De tabel houdt als vuistregel ruwweg 15 procent marge aan onder de nominale capaciteit en gaat uit van 500 mm lastzwaartepunt (600 mm bij de B-X vanaf 4 ton), de standaardmast en geen aanbouwdeel. Wijkt u daarvan af, dan corrigeert u eerst met stap 2 tot en met 4.

Waarom te zwaar kopen ook geld kost

Een klasse te hoog lijkt een veilige keuze, maar u betaalt er elke dag voor. Een 20BE-X is 1.185 mm breed en draait in 1.910 mm; een 35BE-X is 1.215 mm breed en heeft 2.457 mm nodig, een 50B-X 1.418 mm en 3.054 mm. Die draaicirkel vertaalt zich direct in een breder gangpad: de werkgangbreedte loopt op van 3.525 mm (20BE-X) via 4.130 mm (35BE-X) naar 4.830 mm (50B-X), en dat zijn stellingen die u niet kwijt kunt. Reken het na in gangpadbreedte berekenen.

Het eigen gewicht groeit mee: 3.677 kg voor de 20BE-X, 5.272 kg voor de 35BE-X en 7.246 kg voor de 50B-X, en dat gewicht plus de last drukt grotendeels op de vooras. Of uw vloer, laadkuil of verdiepingsvloer dat draagt, leest u in draagt mijn vloer deze heftruck. De accu groeit ook mee, van 20,2 kWh in de 20BE-X naar 40,0 kWh in de 35BE-X (loodzuur), en de prijs: een nieuwe 20BE-X kost in de actie vanaf € 23.950,- excl. btw, een 35BE-X € 31.950,-.

Twijfelt u tussen twee klassen, stuur dan het gewicht en de maten van uw zwaarste pallet, de hoogte van de bovenste stellinglaag en het aanbouwdeel dat u gebruikt mee met uw offerteaanvraag. Wij lezen de restcapaciteit voor beide modellen uit het diagram en zetten ze naast elkaar, zodat u niet te licht en niet te zwaar koopt.