Restcapaciteit: hoeveel kan uw elektrische heftruck écht heffen?

De restcapaciteit is het gewicht dat uw heftruck op de gewenste hoogte, met het werkelijke lastzwaartepunt en met de gemonteerde aanbouwdelen nog veilig heft. Dat is bijna altijd minder dan het getal in de typeaanduiding: een Hyundai 20BE-X heft 2.000 kg bij een lastzwaartepunt van 500 mm en de standaardmast, maar houdt met een driedelige mast tot 4.700 mm nog 1.830 kg over.

Waarom staat er dan 2.000 kg op de truck?

Het nominale hefvermogen is een vergelijkingsgetal, geen werkwaarde. Fabrikanten leggen hun gegevens vast volgens het VDI 2198-typeblad, de uniforme opzet waarmee typegegevens van verschillende merken onderling vergelijkbaar worden. In dat typeblad hoort de nominale last altijd bij een lastzwaartepunt van 500 mm en bij de standaardmast. Wijkt uw situatie daarvan af, en dat doet zij vrijwel altijd, dan telt de restcapaciteit uit het capaciteitsdiagram op de truck.

Drie factoren verlagen dat getal, en ze stapelen op elkaar: het lastzwaartepunt, de hefhoogte en het aanbouwdeel.

Wat doet het lastzwaartepunt met de capaciteit?

Het lastzwaartepunt is de horizontale afstand van de vorkrug tot het zwaartepunt van de last. Vuistregel bij een gelijkmatig beladen pallet: het lastzwaartepunt is de halve diepte van de last. Een pallet van 1.200 mm diep geeft dus 600 mm, een pallet van 1.000 mm diep 500 mm.

Een europallet meet 800 × 1.200 mm. Ligt die met de lange zijde op de vorken, dan is de diepte 1.200 mm en het lastzwaartepunt 600 mm, dus 100 mm voorbij het meetpunt van het typeplaatje. Ligt dezelfde pallet met de korte zijde op de vorken, dan is de diepte 800 mm en het lastzwaartepunt 400 mm en houdt u juist capaciteit over. De oriëntatie van uw pallets is dus geen detail.

Lange kisten, overhangende lading en vracht die tijdens het transport naar voren is geschoven verplaatsen het zwaartepunt verder naar buiten. Hoeveel dat kost leest u af in het diagram: een vaste omrekenfactor bestaat niet, omdat het verloop per model en per mast verschilt. De begrippen staan kort toegelicht in onze begrippenlijst heftrucks.

Hoeveel capaciteit kost hefhoogte?

Hoe hoger de last komt, hoe ongunstiger de hefboom werkt en hoe zwaarder de mast zelf wordt. De waarden hieronder komen uit de typebladen van de vier BE-X-modellen, telkens bij 500 mm lastzwaartepunt en zonder zijverschuiver.

Tussen 3 en 6 meter verdwijnt bij deze modellen 18 tot 20 procent van de capaciteit. Dat verklaart waarom een bedrijf dat 1.800 kg op 4,7 meter moet wegzetten met een 2-tonner op 30 kg marge zit, en met een zijverschuiver erop niet meer uitkomt. De Hyundai 25BE-X heeft in dezelfde situatie bijna 500 kg over. De volledige mastreeks staat in hefhoogte en mast kiezen; de fabrieksopgave vindt u op de modelpagina van de BE-X-serie 2,5 tot 3,5 ton.

Wat kost een aanbouwdeel aan restcapaciteit?

Elk aanbouwdeel voegt eigen gewicht toe en verschuift het zwaartepunt naar voren. Het typeblad van de 20BT-9U laat het effect exact zien bij een mast van 4.740 mm: 1.800 kg zonder zijverschuiver, 1.760 kg met een geïntegreerde zijverschuiver en 1.740 kg met een inhaakbare zijverschuiver. Een geïntegreerde uitvoering kost daar dus circa 40 kg, een inhaakbare circa 60 kg.

Zwaardere aanbouwdelen wegen veel harder door. Een vorkversteller, een klem of een rotator heeft een eigen gewicht en bouwt bovendien vóór het vorkenbord uit, waardoor het lastzwaartepunt in dezelfde mate naar voren schuift. Voor die combinaties bestaat geen vuistregel: laat de fabrikant of leverancier de restcapaciteit doorrekenen voordat u bestelt. De mogelijkheden staan op aanbouwwerktuigen voor uw heftruck.

Rekenvoorbeeld: 1.800 kg op 4,5 meter

Situatie: u zet pallets van 1.800 kg weg op een bovenste ligger van 4.500 mm. De pallets zijn 1.200 mm diep en gaan met de lange zijde op de vorken. De truck krijgt een geïntegreerde zijverschuiver.

1. Bepaal de benodigde hefhoogte. Ligger 4.500 mm plus 150 tot 200 mm om de pallet vrij boven de ligger te tillen: minimaal 4.700 mm.
2. Bepaal het lastzwaartepunt. Halve diepte van 1.200 mm is 600 mm, dus 100 mm ongunstiger dan het meetpunt van het typeblad.
3. Lees de restcapaciteit af bij die mast. De 25BE-X houdt met een TF470-mast (4.705 mm) 2.290 kg over bij 500 mm lastzwaartepunt, zonder aanbouwdeel.
4. Trek aanbouwdeel en lastzwaartepunt eraf. De zijverschuiver kost enkele tientallen kilo’s, de stap van 500 naar 600 mm aanzienlijk meer. Er blijft ruim boven de benodigde 1.800 kg over, maar controleer de exacte waarde altijd op het diagram van de geleverde configuratie.

Dezelfde som met een 2-tonner loopt op stap vier stuk. Dat is geen rekenfout maar een keuzefout: de klasse is te krap gekozen voordat de hoogte en het aanbouwdeel bekend waren.

Waarom een klasse groter vaak goedkoper uitpakt

Het prijsverschil tussen 2 en 2,5 ton is in de BE-X-actie 2026 EUR 3.500 excl. btw: EUR 23.950 voor de 20BE-X tegenover EUR 27.450 voor de 25BE-X. In lease is het verschil EUR 52 per maand (vanaf EUR 339 tegenover EUR 391). Naar 3 ton kost EUR 30.450, oftewel vanaf EUR 436 per maand.

Zet dat af tegen de kosten van te krap kiezen: een tweede machine huren vanaf EUR 656,25 per maand bij een minimale periode van drie maanden, of pallets splitsen en dubbel rijden. In vrijwel elke doorrekening is de ruimere klasse binnen een jaar terugverdiend. Bekijk de modellen per klasse op elektrische heftruck 2,5 ton en Hyundai 30BE-X 3 ton.

Wat moet er worden vastgelegd?

Een heftruck is een arbeidsmiddel. Het Arbeidsomstandighedenbesluit verplicht in artikel 7.4a tot periodieke keuring van arbeidsmiddelen die aan slijtage of veroudering onderhevig zijn. De veiligheidseisen en verificatie voor de truck zelf staan in NEN-EN-ISO 3691-1, de norm voor gemotoriseerde transportwerktuigen.

Praktisch betekent dat: wordt er een aanbouwdeel gemonteerd, laat dan de aangepaste capaciteitsopgave op de truck aanbrengen en in het keuringsrapport vastleggen. De chauffeur moet op de machine zelf kunnen zien wat hij met die configuratie nog mag heffen. Wat er verder bij de jaarlijkse beurt hoort, staat in onderhoud en VA-keuring.

Vier fouten die wij het vaakst zien

• Rekenen met de gemiddelde last. De heftruck moet de zwaarste pallet aankunnen die één keer per week voorbijkomt, niet het weekgemiddelde.
• Het lastzwaartepunt overslaan. Een pallet van 1.200 mm diep staat standaard al 100 mm ongunstiger dan het typeplaatje aangeeft.
• De liggerhoogte als hefhoogte nemen. Zonder 150 tot 200 mm vrijloop tilt u de pallet niet over de ligger heen.
• Het aanbouwdeel later bestellen. Een klem die een half jaar na levering wordt gemonteerd kan de truck buiten zijn capaciteitsbereik brengen. Neem het aanbouwdeel mee in de oorspronkelijke berekening.

Welk model hoort bij uw zwaarste last?

Geef bij uw aanvraag vier gegevens door: de zwaarste last in kilo’s, de diepte van de pallet of kist, de hoogte van de bovenste ligger en het aanbouwdeel dat u wilt. Wij rekenen de restcapaciteit door en sturen het capaciteitsdiagram van de voorgestelde configuratie mee. Past de truck niet in uw gangpad, dan komt dat in hetzelfde advies naar voren; zie gangpadbreedte berekenen.

Vraag een offerte aan met uw lastgegevens, of bekijk eerst de specificaties van alle modellen.