Heftruck laden op zonnepanelen: hoeveel panelen, en wanneer laadt u?

Wie zonnepanelen op het dak heeft of overweegt, komt vanzelf bij de heftruck uit: die laadt elke dag een vaste hoeveelheid energie, en die energie kan van het dak komen. Of dat ook werkelijk gebeurt, hangt af van twee vragen. Hoeveel kilowattuur laadt de truck per dag, en op welk moment? Die tweede vraag wordt vaak overgeslagen, en juist daar loopt de rekensom met loodzuur vast.

Hoeveel energie laadt een heftruck per dag?

Begin bij de accu. Een Hyundai 20BE-X heeft een loodzuuraccu van 48 V en 420 Ah, ofwel 20,2 kWh per volle lading. Dat is wat er in de accu gaat; van het net, of van het dak, haalt u meer, omdat laden energie kost. Bij loodzuur komt circa 80 procent van de geladen stroom in de accu terecht, bij lithium-ion circa 90 procent. Een volle lading van de 20BE-X vraagt dus 20,2 gedeeld door 0,8 is ruim 25 kWh aan de meter.

De tweede manier rekent vanuit de draaiuren. Een 2- tot 3-tons truck verbruikt als vuistregel circa 5 kWh per draaiuur; bij zes draaiuren per dag is dat 30 kWh uit de accu. Zo'n dag past bij een 30BE-X met een accu van 40 kWh en vraagt bij loodzuur circa 37 kWh van het net, bij lithium-ion circa 33 kWh. Hoe u het verbruik van uw eigen truck meet, staat in verbruik van een elektrische heftruck.

Hoeveel zonnepanelen is dat?

Het vermogen van een zonnepaneel wordt uitgedrukt in wattpiek (Wp), dat van een installatie in kilowattpiek (kWp). Milieu Centraal rekent met een gangbaar paneel van 435 Wp en geeft voor tien van die panelen een opbrengst van 3.800 kWh per jaar: circa 380 kWh per paneel, ofwel ruim 870 kWh per kWp. Voor de 20BE-X uit het voorbeeld, circa 6.300 kWh per jaar, komt u dan op circa 17 panelen (ruim 7 kWp). De 30BE-X met zes draaiuren per dag vraagt circa 25 panelen (bijna 11 kWp), het standaardpakket van een 40B-X circa 39 panelen (circa 17 kWp). Het zijn richtgetallen; uw installateur rekent met de ligging en de helling van uw eigen dak.

Dat zijn jaargemiddelden, en daar zit de eerste kanttekening. Zeven kWp levert in juni een veelvoud van wat het in december doet. Panelen dimensioneren op het jaarverbruik van de truck betekent in de zomer een overschot en in de winter stroom van het net. Dat is op zichzelf geen probleem, zolang u weet dat het zo werkt.

Het timingprobleem: de zon schijnt overdag, loodzuur laadt 's nachts

Hier loopt de meest voor de hand liggende opzet vast. Een loodzuuraccu wordt na de dienst aangesloten en heeft circa acht uur nodig, plus afkoelen; dat gebeurt dus 's avonds en 's nachts, als de panelen niets leveren. De truck laadt dan van het net, en de zonnestroom van overdag gaat het net op. Op papier klopt de jaarbalans, maar op de meter laadt de heftruck geen zon.

Zonder saldering is dat verschil geld. Stroom die u teruglevert brengt minder op dan stroom die u afneemt, en bij een grootverbruikaansluiting wordt er niet gesaldeerd. Het doel is daarom niet 'genoeg panelen', maar zo veel mogelijk van de laadenergie verbruiken op het moment dat het dak levert.

Drie manieren om zon en laden bij elkaar te brengen

1. Lithium-ion en tussenladen overdag

Een lithium-ionaccu mag in elke pauze aan de lader en slijt daar niet van. Daarmee verschuift het laden vanzelf naar de uren waarin de panelen leveren: de koffiepauze, de lunch, het einde van de dienst. Een lithium-ionaccu laadt bovendien met een hoge laadstroom in een fractie van de acht uur die loodzuur nodig heeft; de high-voltage B-X laadt met de 40 kW-lader in circa twee uur. Van de drie oplossingen is dit de enige die geen extra installatie vraagt. De afweging tegenover loodzuur staat in lithium-ion of loodzuur; wat tussenladen in een rooster met twee of drie ploegen betekent in heftruck in ploegendienst.

2. Opslag: een batterij tussen dak en lader

Een stationaire batterij vangt de middagopbrengst op en levert die 's avonds aan de heftrucklader. Dat werkt ook met loodzuurtrucks en een vaste laadnacht. De batterij moet dan wel de dagelijkse laadenergie kunnen bergen, voor de 20BE-X ruim 25 kWh, en de stroom gaat door twee extra omzettingen, wat opnieuw rendement kost. Reken de investering tegen de stroomprijs die u ermee vermijdt; bij meerdere trucks of een pand dat 's avonds doorverbruikt wordt die som sneller sluitend.

3. Laadmanagement

Een sturing die de laders inschakelt zodra er zonnestroom over is en terugregelt als het pand zelf veel vraagt. Bij lithium-ion is dat de natuurlijke aanvulling op tussenladen. Bij loodzuur helpt het beperkt: een laadbeurt hoort niet onderbroken te worden, dus u kunt hooguit de start vervroegen naar het einde van een vroege dienst in de zomer. Laadmanagement is bovendien het middel om de piek op uw aansluiting te begrenzen; zie laadvermogen en netaansluiting.

Zomer en winter

De opbrengst van een Nederlands dak is in de wintermaanden een fractie van die in de zomer, terwijl de heftruck in december evenveel laadt als in juni, en bij vorst eerder meer dan minder (zie de heftruckaccu in de winter). Reken daarom in drie seizoensbeelden: in de zomer dekt het dak het laden ruimschoots en levert u terug; in voor- en najaar komt het ongeveer uit; in de winter laadt de truck grotendeels van het net. Een installatie die op het jaarverbruik is bemeten, dekt in de praktijk dus een deel van het laden, niet alles. Groter bouwen vergroot het zomeroverschot, niet de winterdekking.

Salderen, terugleveren en netcongestie

Voor een grootverbruikaansluiting geldt geen saldering: afgenomen en teruggeleverde stroom worden apart afgerekend, en de terugleververgoeding ligt onder de afnameprijs. Voor kleinverbruik stopt de salderingsregeling op 1 januari 2027; daarna krijgt u voor teruggeleverde stroom een vergoeding van uw energieleverancier, die tot 2030 minimaal de helft van het kale leveringstarief bedraagt. In beide gevallen is eigen verbruik op het moment van opwek het meest waard, en dat is precies waar de drie oplossingen hierboven op sturen.

Houd ook rekening met het net. In delen van Nederland is niet alleen de afname beperkt, maar ook de teruglevering: een nieuwe installatie krijgt dan geen of beperkte ruimte om in te voeden. Controleer dat vooraf op de capaciteitskaart van Netbeheer Nederland; staat uw gebied op beperkt, dan is zo veel mogelijk zelf verbruiken geen voorkeur maar een voorwaarde.

Wat het betekent voor uw CO2-boekhouding

Stroom van het eigen dak telt in de Nederlandse emissiefactoren als nul. Een heftruck die werkelijk op zonnestroom laadt, verdwijnt dus uit uw scope 2, en daarmee uit de uitstoot die opdrachtgevers steeds vaker opvragen. Voorwaarde is dat u het kunt onderbouwen: de geladen kWh uit de teller van de lader naast de opwek van de installatie op dezelfde uren. Hoe de rekensom tegenover diesel uitpakt staat in CO2 besparen met een elektrische heftruck.

Zo pakt u het aan

1. Bepaal per truck de laadenergie per dag: één volle lading, of draaiuren maal verbruik, gedeeld door het laadrendement.
2. Leg vast wanneer er geladen wordt; dat bepaalt meer dan het aantal panelen.
3. Kies de accutechniek met de laadmomenten erbij: loodzuur met een laadnacht laadt zonder opslag geen zon, lithium-ion laadt in de pauzes vanzelf overdag.
4. Vraag uw installateur om een opbrengstprofiel per maand en per uur, niet alleen een jaartotaal.
5. Controleer de capaciteitskaart voor afname én teruglevering.

Overweegt u een elektrische heftruck in combinatie met zonnepanelen, geef dat dan bij de offerteaanvraag door. Wij zetten de laadmomenten van loodzuur en lithium-ion voor uw situatie naast elkaar en leveren de laadspecificaties mee waarmee uw installateur verder kan. Het ontwerp van de zonnestroominstallatie zelf is werk van de installateur; daarover geven wij geen installatieadvies.