Heftruck in ploegendienst: wisselaccu, tussenladen of lithium-ion?

Bij één dienst per dag is de accukeuze eenvoudig: een loodzuuraccu, elke nacht aan de lader. Bij twee of drie diensten is dat voorbij. Een loodzuuraccu levert één dienst en heeft daarna de rest van het etmaal nodig om te laden en af te koelen, dus de tweede ploeg begint met een lege truck. Er zijn drie uitwegen: een wisselaccu, tussenladen, of lithium-ion. Welke past, hangt af van uw rooster en van het aantal draaiuren per jaar.

De 8-8-8-regel: waarom één loodzuuraccu één dienst is

Een loodzuur tractiebatterij is ontworpen op een vast ritme van acht uur werken, acht uur laden en acht uur afkoelen. De laadtijd is geen keuze: een HF-lader heeft circa acht uur nodig om een lege accu vol te krijgen, inclusief de eindfase waarin de laatste procenten met lage stroom worden bijgevuld. Het afkoelen is evenmin vrijblijvend. Tijdens het laden warmt de accu op, en wie hem warm direct weer zwaar belast, stapelt de ontlaadwarmte op de laadwarmte en levert levensduur in.

Tel die drie blokken op en u zit aan vierentwintig uur. Eén accu is dus letterlijk één dienst per etmaal. In de praktijk wordt op het afkoelen vaak beknibbeld; dat werkt een tijdje en kost daarna cycli. Op een goed gebruikte loodzuuraccu mag u 1.200 tot 1.500 cycli verwachten, vijf tot zeven jaar bij één cyclus per werkdag. Wie twee cycli per dag draait, halveert dat in jaren.

Optie 1: de wisselaccu

De klassieke oplossing voor ploegendienst is een tweede accu per truck. Terwijl de ene werkt, laadt en koelt de andere. Bij twee diensten volstaan twee accu's per truck; bij drie diensten in het 8-8-8-ritme heeft u er in principe drie nodig. Wat een wisselaccu in de praktijk vraagt:

• Een tweede accu, met dezelfde maat en hetzelfde gewicht als de eerste, omdat de accu meetelt als contragewicht.
• Een manier om te wisselen. Een tractiebatterij is te zwaar om zonder hulpmiddel te verplaatsen. Dat betekent een wisselstation met rollenbaan of een hefwerktuig, of een truck met zijwaartse accuwissel: bij de Hyundai BE-X schuift de accu zijdelings uit het chassis, zodat de wissel met een pallettruck of een wisselwagen kan.
• Laadruimte voor twee. Elke accu die buiten de truck laadt, staat in een geventileerde ruimte op een zuurbestendige ondergrond, met een eigen lader. Wat die ruimte verder nodig heeft, staat in eisen aan laadruimte, ventilatie en aansluiting.
• Tijd en een routine. Een wissel kost per keer enkele minuten werk van een chauffeur, elke dienst opnieuw, plus de discipline om de juiste accu te pakken: de accu die klaar en afgekoeld is, niet de accu die het dichtst bij staat.

De wisselaccu is bewezen techniek en bij een bestaande vloot vaak de kleinste stap. De kosten zitten niet in de accu alleen maar in het station, de ruimte en de wisseltijd die elke dag terugkomt.

Optie 2: tussenladen op loodzuur

De verleiding is groot om de accu in de pauze 'even' aan de lader te hangen. Voor loodzuur is dat de duurste optie van de drie, al lijkt hij gratis. Elke tussenlading telt als cyclus en verhoogt de accutemperatuur, en de accu wordt er in een half uur niet vol van. Het resultaat is een accu die na twee of drie jaar de dienst niet meer haalt, terwijl de wisselaccu of lithium-ion dan nog jaren mee had gekund. Heeft uw rooster tussenladen nodig, dan is dat een argument voor een andere accutechniek, niet voor een andere laadroutine.

Optie 3: lithium-ion

Lithium-ion draait de regel om. Tussenladen is hier geen slijtage maar de bedoelde manier van werken: in elke pauze aan de lader, en de accu blijft het grootste deel van de dag in het middengebied waar hij het minst slijt. Elke pauze aan de lader levert meetbaar extra bedrijfstijd op, en een lithium-ionaccu laadt met een hoge laadstroom in een fractie van de acht uur die loodzuur nodig heeft. De zware B-X-serie werkt met het grote accupakket tot 11 of 12 uur op één lading en laadt met de 40 kW-lader in circa twee uur.

Wat er wegvalt: de tweede accu, het wisselstation, de wisseltijd en de geventileerde laadruimte, want een lithium-ionaccu geeft geen waterstof af en laadt waar de truck staat. Wat ervoor in de plaats komt: een hogere aanschafprijs per truck, laadpunten in de buurt van het werk, en een hogere piek op uw aansluiting als meerdere trucks tegelijk snelladen. Dat laatste rekent u vooraf door; zie laadvermogen en netaansluiting. De techniek zelf staat uitgelegd op de pagina over lithium-ion heftrucks.

Welke oplossing past bij welk rooster?

Rekenen in draaiuren per jaar

Het rooster zegt hoeveel uur de truck beschikbaar moet zijn; de urenteller zegt hoeveel hij werkelijk werkt. Eén volle dienst, vijf dagen per week, komt in de praktijk uit op 1.000 tot 1.500 draaiuren per jaar, omdat een truck die 'de hele dag rijdt' een flink deel van de dag stilstaat bij het dock of in de gang. Twee diensten is grofweg het dubbele, 2.000 tot 3.000 uur; drie diensten meer dan 4.000. Wat de teller precies telt en wat normaal is per inzet, staat in draaiuren van een heftruck.

Die uren bepalen drie dingen tegelijk. Ten eerste de accu: boven de 1.500 uur per jaar past een werkdag niet meer in één loodzuuraccu. Ten tweede het onderhoud: bij 3.000 uur per jaar is de kleine beurt elke 500 uur zes keer per jaar. Ten derde de garantie: 2 jaar of 3.000 uur op de truck, wat het eerst komt, dus bij twee ploegen is die in uren na ruim een jaar op. Wie in ploegen draait, rekent alles in uren, niet in jaren.

Zet daarna de totale kosten naast elkaar, niet alleen de accuprijs. Bij de wisselaccu telt u de tweede accu, het station, de extra laadplek en de wisseltijd per dienst maal het aantal diensten per jaar. Bij lithium-ion telt u de meerprijs per truck en de laadpunten, en trekt u het lagere laadverlies en het vervallen onderhoud aan waterpeil en laadruimte af. De uitkomst per draaiuur is wat u vergelijkt; de volledige afweging op tien punten staat in lithium-ion of loodzuur.

Drie fouten bij ploegendienst

• Loodzuur bestellen en de tweede dienst 'wel zien'. Die dienst wordt tussenladen, en de accu is binnen enkele jaren op.
• De wisselaccu kopen zonder station en zonder plek. Een accu die met een ketting aan een vorkenbord wordt gewisseld, is een ongeval in wording, en een tweede laadplek zonder ventilatie is er geen.
• Lithium-ion kopen en de laadpunten vergeten. Tussenladen werkt alleen als de lader staat waar de pauze is, en als de aansluiting de gelijktijdige piek aankan.

Werkt u in twee of drie ploegen? Geef bij de offerteaanvraag uw rooster en de urenstanden van uw huidige trucks door. Wij zetten de wisselaccu en lithium-ion voor uw situatie naast elkaar, inclusief laadplek en aansluiting, in één voorstel. Aflevering en onderhoud lopen daarna via de Hyundai-dealer bij u in de regio.