De motor van een elektrische heftruck: AC, PMSM en hoeveel kW u nodig heeft

Een elektrische heftruck heeft niet één motor maar minstens drie: twee rijmotoren en een pompmotor voor de hydrauliek. Hoeveel kW u nodig heeft hangt af van gewicht, hellingen en hoe vaak u heft. Hieronder staat hoe de aandrijving werkt, wat AC, PMSM en high-voltage in de praktijk betekenen en welke vermogens bij welke klasse horen.

Drie motoren per truck

Bij vrijwel elke moderne elektrische heftruck met vier wielen zitten er twee aandrijfmotoren op de vooras — één per wiel — en één pompmotor voor mast, sideshift en stuurinrichting. Twee losse rijmotoren maken elektronisch differentieel mogelijk: in een bocht draait het buitenste wiel sneller dan het binnenste, zonder mechanisch differentieel. Dat geeft een kleinere draaicirkel en minder bandenslijtage. Een 3-wieler heeft doorgaans dezelfde opzet met twee motoren op de vooras.

De cijfers komen uit de VDI 2198-typebladen in de officiële Hyundai-brochures. Voor de 160 en 180B-X heeft Hyundai nog geen typeblad gepubliceerd; die volgen bij de marktintroductie.

Waarom AC en niet meer DC

Tot een jaar of twintig geleden reden heftrucks op gelijkstroommotoren met koolborstels. Die borstels slijten, geven vonken en koolstof en moeten periodiek worden vervangen. Wisselstroom-aandrijving (AC) heeft ze niet: de rotor wordt aangedreven door een draaiend magneetveld dat de controller opwekt. Het resultaat:

• Vrijwel onderhoudsvrij. Geen borstels om te vervangen, geen collector om schoon te maken.
• Hoger rendement. Minder energie gaat verloren als warmte, wat direct in het verbruik per draaiuur terugkomt.
• Regeneratief remmen. Laat u het gaspedaal los of keert u de rijrichting om, dan werkt de motor als generator en gaat energie terug naar de accu — in plaats van te verdwijnen in remschijven.
• Vol koppel vanaf stilstand. Optrekken op een helling met volle last gaat zonder slippende koppeling of koppelomvormer.
• Nauwkeuriger regelbaar. Rijmodi (H, N en E bij Hyundai), snelheidsbegrenzing en bochtsnelheidsregeling zijn software, geen mechaniek.

PMSM: de volgende stap in rendement

Bij een permanentmagneet-synchroonmotor (PMSM) zitten er magneten in de rotor in plaats van dat het magneetveld erin opgewekt moet worden. Dat scheelt verlies: waar een conventionele inductiemotor op 85 tot 90% rendement zit, haalt een PMSM 90 tot 95%. Bij Hyundai zitten deze motoren in de zwaarste B-X van 10 ton en hoger, waar elke procent rendement direct meetelt in de bedrijfstijd per lading.

Hetzelfde geldt voor de on-demand hydrauliek van de zware B-X (60B-X en hoger): de pompmotor draait pas als de chauffeur een hendel bedient. Bij een klassieke opzet loopt de pomp continu mee, ook als er niets geheven wordt.

Waarom high-voltage: 48V, 80V, 309V, 348V of 618V

Vermogen is spanning maal stroom. Wilt u meer vermogen bij 48V, dan moet de stroom omhoog — en dan worden kabels, connectoren en controllers dikker, zwaarder en warmer. Door de spanning te verhogen levert u hetzelfde vermogen bij een veel lagere stroom.

• 48V — de standaard tot circa 3,5 ton: B-9, B-9U, BT-9U en de 16–25BE-X.
• 80V — voor intensieve inzet en zwaardere trucks: BH-9, 30/35BE-X en de 40/45/50B-9. Meer vermogen (2 × 8 tot 2 × 10 kW) bij dezelfde stroom.
• 309V, 348V en 618V — de B-X-serie van 4 tot 18 ton. Hier is high-voltage de enige manier om dieselprestaties te halen: tot 12 uur werken op één lading, laden in circa 2 uur, en accupakketten tot 166 kWh op de 130B-X.

Hoe die zware trucks in de praktijk tegen diesel afsteken staat in zware elektrische heftrucks van 4 tot 18 ton.

Hoeveel kW heeft u nodig?

Motorvermogen is zelden de eerste vraag bij een aanschaf — hefvermogen, hefhoogte en gangpadbreedte zijn dat wel. Toch merkt u het verschil in vier situaties:

1. Hellingen. Klimvermogen is de maat: de 16B-9 haalt 29,5% beladen, de 35BH-9 nog 19%. Heeft u een steile oprit of een laadperron, vraag dan expliciet naar het klimvermogen bij úw last.
2. Hoge cyclusfrequentie. Honderden pallets per dienst op hoogte vragen een zwaardere pompmotor. Van 14 kW (16B-9) naar 19,7 kW (25BH-9) scheelt merkbaar in hefsnelheid.
3. Buitenwerk en ruw terrein. Hogere rolweerstand betekent meer continu vermogen; hier is 80V of high-voltage het verschil tussen doorwerken en oververhitten.
4. Lange ritten. Rijsnelheid is begrensd (16 tot 19 km/u bij de 9-serie, 25,5 km/u bij de 40–55B-X, 33 km/u bij de 130B-X), maar het optrekken tussen stops bepaalt hoeveel ritten per uur u haalt.

Vuistregel: tot 2 ton binnen op een vlakke vloer volstaat 48V met 2 × 4,7 tot 5,4 kW. Vanaf 2,5 ton met hellingen, buitenwerk of ploegendienst kiest u 80V. Boven 4 ton, of als een diesel vervangen moet worden, is high-voltage de enige serieuze optie.

Wat gaat er stuk — en wat niet

De motoren zelf zijn zelden het probleem: AC-aandrijvingen halen vaak de volledige levensduur van de truck. Wat wél aandacht vraagt zijn de aansluitingen, de controller en de koeling. Zit er een storing en rijdt de truck niet meer, loop dan eerst de zes stappen uit elektrische heftruck rijdt niet meer door — in de meeste gevallen ligt het aan de accu, de stoelschakelaar (OPSS) of een foutcode, niet aan de motor. Het reguliere onderhoud staat in onderhoud en VA-keuring.

Weten welke aandrijving bij uw werk past? Geef uw zwaarste last, hefhoogte, hellingen en draaiuren door bij de offerteaanvraag. Wij rekenen voor of 48V, 80V of high-voltage de juiste keuze is en sturen binnen 24 uur een voorstel — of bekijk eerst alle 34 modellen met hun volledige specificaties.