Telematica op de heftruck: wat meet u en wat levert het op?

Telematica op een heftruck leest draaiuren, laadgedrag, accustatus, foutcodes, aanrijdingen en chauffeurstoegang op afstand uit. Bij een of twee trucks levert dat vooral onderhoud op het juiste moment en toegangscontrole op; vanaf ongeveer vijf trucks komt de grootste winst uit de inzetgraad, waar het schrappen van een overbodige machine al gauw 8.700 euro per jaar scheelt.

Elke moderne heftruck verzamelt die gegevens sowieso. Hyundai ontsluit ze via Hi Mate, het telematicasysteem waarmee u uw machines op afstand volgt; de systeembeschrijving staat bij Hyundai Material Handling Europe. De vraag is dus niet of u het kunt meten, maar wat u ermee doet.

Wat kunt u uitlezen, en wat doet u ermee?

Meetwaarde	Wat het u vertelt	Hoe vaak kijkt u ernaar
Draaiuren en inzetgraad	Welke truck overbelast is en welke staat te wachten	Wekelijks
Laadgedrag	Of er tussendoor wordt geladen of tot diep ontladen wordt doorgereden	Wekelijks
Accustatus	Laadniveau, temperatuur en bij lithium-ion de conditie van het pakket	Bij melding
Foutcodes	Een waarschuwing voordat de truck stilvalt in plaats van erna	Direct
Impacts	Waar, wanneer en met welke kracht er is aangereden	Wekelijks
Toegang per chauffeur	Wie wanneer reed, en of alleen bevoegden starten	Maandelijks

Van die zes is de impactregistratie in de praktijk de nuttigste en de minst gebruikte. De Nederlandse Arbeidsinspectie onderzocht tussen 2020 en 2025 309 arbeidsongevallen door aanrijding met een heftruck en concludeerde dat het daarbij vrijwel nooit om een technisch defect gaat, maar om een bestuurder en een slachtoffer die elkaar niet tijdig opmerken; zie het onderzoek van de Nederlandse Arbeidsinspectie naar 309 heftruckaanrijdingen. Impactdata wijst u precies de plekken aan waar dat gebeurt — ook de botsingen die niemand meldt.

Wat levert het op bij 1, 5 en 10 trucks?

Vlootomvang	Grootste winst	Wat u concreet doet
1 tot 2 trucks	Onderhoud op werkelijke uren, toegangscontrole	Beurt plannen op urenstand; pincode per chauffeur instellen
3 tot 5 trucks	Inzetgraad en laadgedrag	Scheve verdeling rechttrekken; laadroutine aanpassen
6 trucks of meer	Vlootgrootte en schadereductie	Overcapaciteit schrappen; routing aanpassen op impactkaart

Rekenvoorbeeld: vijf trucks die vier uur per dag draaien

Stel: vijf elektrische heftrucks van 2,5 ton, elk gemiddeld vier uur per dag in bedrijf. Samen is dat twintig draaiuren per dag. Vier trucks die vijf uur per dag draaien, doen hetzelfde werk — met marge voor pieken en onderhoud.

• Een Hyundai 25BE-X van 2,5 ton kost in de BE-X maanddeal 725 euro per maand bij 24 maanden en 1.000 rijuren per jaar.
• Een machine minder is daarmee 8.700 euro per jaar, exclusief btw — nog zonder de bijbehorende laadplek, keuring, banden en schadegevoeligheid.
• De vier resterende trucks gaan van vier naar vijf draaiuren per dag; dat blijft ruim binnen de 1.000 rijuren per jaar waar het maandtarief op is gebaseerd.

Dat is niet in elk bedrijf de uitkomst. Draaien alle vijf de trucks tegelijk tijdens de ochtendpiek, dan is de gemiddelde inzetgraad een misleidend cijfer en heeft u die vijfde machine nodig. Kijk daarom niet naar het gemiddelde over de dag, maar naar het drukste uur van de week.

Onderhoud op draaiuren in plaats van op de kalender

Zonder urenregistratie plant u onderhoud op datum en is de beurt of te vroeg of te laat. Met telematica volgt de kleine beurt op circa 500 draaiuren en de grote beurt op circa 1.000 draaiuren, ongeacht hoe die uren over het jaar verdeeld zijn.

De jaarlijkse veiligheidskeuring blijft daarnaast gewoon staan: die is gekoppeld aan de kalender, niet aan het gebruik. Het Arboportaal licht de keuringsplicht voor arbeidsmiddelen toe en stelt daarbij dat in de toelichting op het Arbobesluit een keer per jaar keuren als veilige ondergrens geldt; zie keuring van arbeidsmiddelen op het Arboportaal. Hoe die keuring in de praktijk verloopt, staat in onderhoud en VA-keuring.

Wie zwaarder draait dan gemiddeld, ziet dat in de data terug voordat het in de storingen terugkomt. Een truck die structureel 2.000 uur per jaar maakt, heeft twee keer zoveel beurten nodig als een truck van 1.000 uur — en heeft eerder een grotere machine nodig.

Wat laadgedrag u vertelt

Bij loodzuur kost verkeerd laadgedrag rechtstreeks accu-levensduur: elke tussenlading telt mee als cyclus en verhoogt de temperatuur. Bij lithium-ion is tussenladen juist de bedoeling. Telematica maakt zichtbaar wat er werkelijk gebeurt in plaats van wat er is afgesproken. Ziet u bij een loodzuurtruck dagelijks drie korte laadmomenten, dan weet u waarom die accu eerder op is dan begroot — zie levensduur van de accu verlengen en de keuze tussen accutypen op accu en lader.

Van data naar besluit: drie cijfers per week

Telematica levert alleen iets op als iemand er wekelijks naar kijkt. Begin klein; drie cijfers volstaan:

1. Draaiuren per truck per week. Is de verdeling scheef, verdeel het werk anders of schrap een machine.
2. Aantal impacts per week. Loopt het op, en zo ja, op welke plek? Zet die plek op de plattegrond uit uw magazijninrichting en heftruckroutes.
3. Laadmomenten per dag. Klopt dit met uw accustrategie, of wordt er anders geladen dan afgesproken?

Zet die drie op een A4 en bespreek ze een keer per maand met de chauffeurs. Een dashboard waar niemand naar kijkt, is duurder dan geen dashboard.

Privacy: meet de machine, niet de mens

Zodra u kunt herleiden wie wanneer reed, verwerkt u persoonsgegevens van uw medewerkers. Dat mag, maar niet zomaar. Drie praktische regels: wees transparant — vertel vooraf wat u meet en waarom; beperk tot wat nodig is voor veiligheid en onderhoud; en gebruik het niet als prestatiemonitor zonder dat dit is afgestemd. Leg vast hoe lang u gegevens bewaart en wie erbij kan.

Betrek de ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging als u die heeft. Dat voorkomt weerstand en discussie achteraf, en het maakt het verschil tussen een systeem dat de chauffeurs helpt en een systeem dat ze omzeilen. Toegangscontrole per chauffeur sluit bovendien aan bij de plicht om alleen geinstrueerde medewerkers te laten rijden; zie heftruckcertificaat.

Wat u vraagt bij de aanschaf

• Zit telematica standaard op de machine of is het een optie, en wat kost het als optie?
• Wat kost het abonnement per truck per jaar, en hoe lang loopt het door na aanschaf?
• Kunt u de data exporteren, of zit u vast aan een portaal?
• Werkt het ook op machines van andere merken in uw vloot?
• Wie kijkt er mee — alleen u, of ook de dealer voor proactief onderhoud?
• Wat gebeurt er met de historie als u de truck verkoopt of inruilt?

Valkuil: meten zonder mandaat

De meest voorkomende reden dat telematica niets oplevert, is niet de techniek maar de organisatie. Er is data, er is een portaal, maar niemand is eigenaar van de conclusie. Wijs daarom vooraf een persoon aan die de drie wekelijkse cijfers bekijkt en die ook het mandaat heeft om er iets mee te doen: een route verleggen, een beurt inplannen, een machine afstoten. Zonder dat mandaat is telematica een abonnement.

Wilt u weten wat telematica bij uw vloot oplevert? Geef het aantal trucks, de merken en uw draaiuren door bij de offerteaanvraag, of bekijk eerst de modellen met 3 ton capaciteit. Wij kijken mee naar de inzetgraad en adviseren of een machine minder haalbaar is — ook als dat betekent dat wij er een minder verkopen. Onderhoud en keuring regelen wij via service en onderhoud.